De djembé

De djembé is een houten percussie-instrument en wordt uit één stuk (boomstam) gesneden.
De oorsprong van de djembé is niet zeker. Wel is bekend uit welke streek uit Afrika het instrument afkomstig is, maar hoe de eerste djembé’s er uit zagen en welke ontwikkelingen het heeft ondergaan, is niet echt bekend.

Geschiedenis

De djembé vindt zijn thuis in het Malinke Koninkrijk in West-Afrika.
De kolonisatie van o.a. dit koninkrijk (door Frankrijk) begon in 1880 en in 1893 was het hele gebied onder Franse bewindvoering.
Om de macht in handen te krijgen en te houden heeft Frankrijk de traditionele machtsstructuur van het Malinke volk vernietigd en eiste dat het Malinke volk zou assimileren met de Franse cultuur.
(Met andere woorden: het Malinke volk mocht haar eigen cultuur niet behouden, maar moest zich helemaal aanpassen aan de franse mensen, hun cultuur en hun wetten.)

Deze periode heeft de djembé gelukkig overleefd en na dekolonisatie brak een periode van “culturele wedergeboorte” aan, waarin muziek, cultuur en politiek hand in hand gingen.
(Met andere woorden: toen de fransen weg gingen uit Afrika, kon het Malinke volk weer haar eigen cultuur oppakken. Zij hebben toen een mooie mix gemaakt van cultuur en politiek.)

Muziek- en dansfestivals waren van groot belang en met grote regelmaat werden er regionale, nationale en internationale competities georganiseerd. 
De besten kwamen in aanmerking voor functies als cultuurfunctionaris in de politiek.

De functie van muziek in Afrika

Muziek speelt in Afrika een grote sociale en culturele rol en wordt niet alleen gezien als een kunstvorm of entertainment. Muziek is een onderdeel van het dagelijks leven.
Elke activiteit wordt met en door muziek begeleid: vissen, jagen, houtbewerken, etc, etc.
En elk stadium van het leven wordt ingeleid met muziek: geboorte, de kindertijd, puberteit, adolescentie, trouwen en sterven.

Bij het muziek maken is er geen publiek, elke toeschouwer doet mee door te dansen, mee te klappen en te zingen.
Muziek heeft een positieve invloed op belangrijke gebeurtenissen van het individu én van de gemeenschap.

MAMADY KEITA:         The djembé and its rhythms have a life-they live like we do. The traditional rhythms represent what and how we think and live. Without the traditional rhythms our history would not exist.
For centuries, the same rhythms have accompanied the farmer as he cultivates his field. The rhythms are as much part of reality as the acts themselves.
Traditional rhythms are a living art and an integral part of our existence.
Whether it is a wedding, a circumcision or a mask, the rhythms are always there, inseparable from everyday life.
Traditional rhythms represent life itself. It expresses what one does, wants to do, or has done. In Africa, there are no expressions of joy without rhythm.
And we have many opportunities to be joyful in our lives, for instance, when a child is born, at the end of Ramadan, at harvest time, and when we are fishing, among others.
We have to preserve the traditional rhythms and to protect them from modern influences, which does not mean I contest the legitimacy of modern rhythms. Modern rhythms are also played at many festivities where the people dance, but those old and new rhythms must not be mixed.

 
Bronvermelding:                         
Mamady Keita: A life for the djembé Traditional rhythms of the Mailnke
Door: Uschi Billmeier

En dan verder:
een stukje over de kwaliteit van een djembé. Waar moet je op letten als een djembé gaat aanschaffen?

• de djembé moet niet te licht (in gewicht) zijn, het liefst van hard hout gemaakt,
• de onderkant (de poot) moet minimaal net zo hoog zijn als de bovenkant (de kelk),
• Je moet met een gebalde vuist door de doorgang (de hals) van de djembé heen kunnen,
• je moet met je hand vanaf de onderkant tot aan het vel de djembé helemaal rondom controleren op scheuren, schimmel, gaten e.d.,
• de djembé moet niet muf (vochtig) ruiken,
• het vel moet je ook goed inspecteren op oneffenheden. Er moeten geen putjes en schrammetjes inzitten,
• er moeten geen knopen in de touwen (horizontaal en verticaal) zitten. Als je een keer zou gaan stemmen zou het er voor kunnen zorgen dat die knopen klem komen te zitten, en dan kan het touw/vel knappen,
• ook de buitenkant (poot en kelk) moet je goed controleren op scheuren. Ik zou nooit een djembé aanschaffen die gedecoreerd is met stof om de kelk heen. Je weet niet wat daaronder zit,
• Thuis moet je de djembé op een zo neutraal mogelijke plek bewaren. Geen tocht, vocht, maar ook niet strak naast de verwarming,

Dat zijn eigenlijk de belangrijkste punten waar je op moet letten. Als je een djembé aanschaft, kan je ook gerust vragen om een paar maanden garantie op het vel. In deze tussentijd kan je er ook achter komen of de djembé niet alsnog gaat schimmelen.

Overige instrumenten…..

Djembé spelen is niet alleen maar het bespelen van dat ene instrument, maar er horen nog wat andere zaken bij:
Op de djembé kan je kessing kessing’s (noemen ze ook wel djembé oren) bevestigen.
De kessing kessing is een metalen plaatje met ijzeren ringetjes, die aan de zijkant tussen de touwen van de djembé wordt vastgeklemd. Tijdens het spelen rinkelen de belletjes mee, vooral als de bas* wordt gespeeld. De kessing kessing geeft een zacht ruisend geluid tijdens het trommelen.

*Het djembé spelen kent 3 technieken: de toon, de slap en de bas.
De toon krijg je door met gesloten hand (wijsvinger tot pink en je duim iets omhoog) aan de rand van de djembé te slaan.
Bij de slap zijn je vingers iets ontspannen en probeer je een zweepslag te maken op het vel (zelfde positie als bij de toon)
De bas krijg je door met de gehele hand (klein kommetje in je handpalm) in het midden van de djembé te slaan.

Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van dundun’s. Een dundun bestaat uit 3 delen en wordt met stokken bespeeld.

De grootste heet: dundunba [doengdoengbá]. Deze geeft het laagste (zwaarste) geluid.
De middelmaat heet: sangbán
De kleinste is een: kenkeni [kingkinníe] Deze geeft heet hoogste geluid.
Deze 3 trommels zijn eigenlijk de baspartij van het djembéspelen en moeten eigenlijk ook door 3 muziekanten bespeeld worden.
Op de kenkeni ligt er vaak een (koe)bel waar ook op wordt getikt.

Wat moet een djembéspeler kunnen en kennen?

Goede djembéspelers en goede dundunspelers kennen heel veel traditionele muziekstukken. Elke gelegenheid heeft zijn eigen muziekstuk, met bijbehorende tempo’s en dansen.
Een djembé muziekstuk bestaat uit meerdere djembépartijen die tegelijk gespeeld worden. Daarnaast hebben apart de dundunba, de sangban én de kenkeni (en koebel) ook hun eigen partij. Dat is best wel veel, dus moet je alle partijen goed kennen en ook kunnen spelen. Daarnaast kennen de djembéspelers de partijen van de “dundun” spelers en andersom.
De muziekanten moeten ook de verschillende dansen kennen, want zij moeten die natuurlijk goed kunnen begeleiden. Ze moeten weten wanneer er andere danspasjes komen of er in ander tempo gedanst zal worden.

Een goede en gepassioneerde speler kan vaak ook zijn eigen trommel repareren als er bijvoorbeeld een scheur in het vel zit. Alle touwen gaan dan los, er gaat (nat) een nieuw geitenvel overheen. (dundun’s hebben koeienvellen). Alle touwen worden opnieuw geregen en dan komt er aardig wat kracht bij kijken om de touwen zo strak te krijgen dat het perfecte geluid uit de trommel komt.

Je mag dit hele verhaal knippen en plakken voor je spreekbeurt......ik vind het leuk als je mijn website noemt....dan hebben we elkaar were mooi geholpen!!!!

Veel succes en mocht je nóg meer willen weten, kan je me altijd bellen: 06-12 53 35 31

Een groet,

Audrey Wilson